جرأت ورزی

جرأت ورزی، یک راه تقویت ارتباط(قسمت اول)

هدف از ارتباط جرأت مندانه ارتباطی بر مبنای اعتدال و به دور از افراط و تفریط است. ارتباطی که حد وسط برخورد منفعلانه و پرخاشگرانه است. افرادی که از جرأت ورزی بی بهره‌اند نمی توانند از خود دفاع کنند و غالبا در برخورد با دیگران منفعل، پشیمان و ترسو هستند و به نیازها و خواست‌های خود اهمیت نمی‌دهند و از خواست و نظر دیگران تبعیت می‌کنند.

افراد با برخورد پرخاشگرانه از حقوق خود دفاع می‌کنند، به شیوه‌ای خصمانه و سعی می کنند نیازها و خواست‌های خود را از طریق غالب‌شدن، توهین و تحقیر دیگران برآورده کنند و به حقوق و خواسته‌ی دیگران اهمیت نمی‌دهند. این افراد بعد از مدتی از دیگران بیگانه شده و در انزوای خود زندانی خواهند شد.

اما افراد با جرأت برای خود و دیگران احترام قائلند، منفعل یا پرخاشگر نیستند و با دیگران مدبرانه ارتباط برقرار می‌کنند. نه اجازه می‌دهند که دیگران از آنها سوء استفاده کنند و نه خود قصد سوء استفاده از دیگران را دارند.

جرأت ورزی موجب خودکارآمدی و خودکنترلی در افراد شده، اعتماد به نفس آنها را تقویت می‌کند.

جرأت ورزی نیازمند دانش، تدبیر، مذاکره و انعطاف پذیری است. جرأت ورزی، هم از مهارت‌های مقابله با خشم محسوب می‌شود و هم بهترین روش ارتباط رضایت‌بخش با دیگران است.

جرأت ورزی یعنی توانایی دربیان افکار، احساسات و عقاید خود به شکل مستقیم، صادقانه و متناسب به نحوی که به حقوق خود و دیگران صدمه نرسانیم.

انواع رفتار جرأت‌مندانه:

1-     ردّ جرأت‌مندانه: زمانی که با درخواست‌های نادرست و نامعقول دیگران مواجه می‌شویم، می‌توانیم با روش ردّ قاطعانه به درخواست آنان پاسخ منفی دهیم.

2-     درخواست جرأت مندانه: از این روش در مواقعی که نیازمند کمک گرفتن از دیگران هستیم استفاده می‌کنیم.

3-     بیان جرأت‌مندانه: از این روش برای بیان احساسات و افکار خود در تقدیر و تشکر دیگران استفاده می‌کنیم.

ادامه دارد...

 مطالب مرتبط:

راهکارهای جرات ورزی کدامند؟

مهارت های جرات ورزی

 

حقوق و مسئولیت ها در رفتار قاطعانه

حقوق و مسئولیت ها در رفتار قاطعانه

عدم آگاهی نسبت به حقوق و مسئولیت‌ها موجب می‌شود ما در ارتباطات خود گاه با رفتار غیرقاطعانه، رفتار پرخاشگرانه و در صورت آگاهی با رفتار قاطعانه واکنش نشان دهیم. در این نوشتار 9 حق و مسئولیت آورده می شود که با دانستن آنها بهتر می‌توان بدون از خودگذشتگیِ بی دلیل یا پرخاشگری نسبت به حقوق دیگران، با افراد برخورد کرد.

1-    حق من این‌است که با من با احترام رفتار کنند.

من مسئولیت دارم که با دیگران با احترام رفتار کنم.

2-    حق من این‌است که صلاح خودم را تشخیص دهم.

من مسئولیت دارم به دیگران امکان دهم صلاح خودشان را انتخاب کنند.

3-    حق من این‌است که احساسات و نقطه نظرهایم را ابراز کنم.

مسئولیت دارم به گونه‌ای آن‌ها را مطرح کنم که رنجش کسی را به دنبال نداشته باشد.

4-    حق من این است آنچه را می‌خواهم و نیازدارم بطلبم.

مسئولیت دارم به دیگران اجازه دهم درخواست مرا رد کنند. هرچند دوست ندارم کسی درخواستم را رد کند.

5-    حق دارم بدون اینکه احساس گناه کنم، جواب «نه» بدهم.

مسئولیت دارم به دیگران اجازه دهم جواب«نه» بدهند.

6-     حق من این‌است حرفم را به گوش دیگران برسانم.

مسئولیت دارم به حرف دیگران گوش بدهم و آن‌ها را جدی بگیرم.

7-    حق دارم اشتباه کنم.

مسئولیت من این است که عواقب اشتباهم را بپذیرم.

8-    حق دارم در زندگی نقطه ضعف‌ها و محدودیت‌هایی داشته باشم و احساس گناه نکنم.

مسئولیت من این‌است که در برابر نقطه ضعف‌های دیگران برخوردی مهرانگیز داشته باشم و در مقام تمسخر آنان حرفی نزنم.

9-    حق من این است که برای حمایت از سلامتی ذهنی – جسمی خود کاری صورت دهم. حتی اگر انجام این مهم ایجاب کند رفتاری غیر قاطعانه یا پرخاشگرانه را به نمایش بگذارم.

مسئولیت دارم این کار را به گونه‌ای انجام دهم که کمترین آسیب ممکنه را به من و دیگران وارد کند.

جسارت آموزی...درمانی برای کمرویی

یکی از بهترین شیوه‌ها برای کاهش کمرویی، جسارت آموزی‌ست.

برخی از روان‌شناسان جسارت را بیان و ابراز شایسته‌ی هر نوع احساسی بدون اضطراب در رابطه با دیگران تعریف کرده‌اند. در حقیقت، جسارت، شناختن حقوق خود و دیگران و دفاع از حقوق خود بدون پایمال کردن حقوق دیگران و بی احترامی به آنها تعریف شده است.

یکی از حقوق سالم انسانها، "نه" گفتن در پاسخ به درخواستهای غیر منطقی دیگران است که افراد کمرو از این ویژگی برخوردار نیستند و همین مسأله باعث به دردسر انداختن آنها در روابط اجتماعی می‌شود و زمینه‌ی سوء استفاده را برای دیگران باز می‌گذارد.

از سوی دیگر افراد جرأتمند دارای ویژگی‌هایی هستند که بسیاری از افراد کمرو خواهان و خواستارند که ای کاش چنین ویژگی‌هایی داشتند و می‌توانستند آنها را در روابط روزمره خود اعمال کنند:

1-    تلاش فعال در جهت دستیابی به اهداف:   افراد جسور در انتظار نمی‌نشینند تا موقعیت‌ها خلق شوند، بلکه خود آنها را خلق می‌کنند یا حداقل زمینه‌ی خلق چنین موقعیت‌هایی را فراهم می‌کنند.

2-    ارتباط صمیمانه با دیگران:  افراد جسور در روابط شان با دیگران صادق و صریح هستند.

3-    نشان دادن خودِ واقعی‌شان: آنها در روابط اجتماعی به دلیل اینکه خودشان را همانگونه که هستند پذیرفته‌اند، از ارزشیابی دیگران نمی‌ترسند.

ممکن است در ابتدا که سعی می‌کنید در روابط اجتماعی جسور باشید با واکنش‌های منفی اطرافیان رو به رو شوید. زیاد نگران نباشید زیرا آنها در پی این هستند که موقعیت مطلوب گذشته را بدست بیاورند که می‌توانسته‌اند با کمترین تلاش، خواسته‌های غیر منطقی خودشان را به شما تحمیل نمایند. حتی ممکن است با چنین بازخوردهایی از سوی آنها مواجه شوید اما مهم پایداری و مقاومت شماست که به نتیجه می‌رسد:

1-    چقدر مغرور شده!

2-    فکر می‌کنه کیه!

3-    از دماغ فیل افتاده!

4-    از کی تا حالا از حقت دفاع می‌کنی!

یا بسیاری از واکنش‌های منفی دیگر...

اما اگر در زندگی روزمره خود احساس می‌کنید که در حق شما اجحاف می‌شود و نمی‌توانید از حقوق خود دفاع کنید، توصیه می‌شود به یک روان‌شناس صاحب صلاحیت مراجعه کرده و از او کمک بگیرید و افکاری نظیر:

1-    من نمی‌توانم تغییر کنم؛

2-    خجالت می‌کشم پیش روان‌شناس بروم؛

3-    این روان‌شناسان خودشان هزار مشکل دارند!

4-    از من دیگر گذشته که تغییر کنم...

را درمان نمایند چراکه این افکار نه تنها جهت رفع مشکل شما کاری نمی‌کنند بلکه باعث تداوم مشکل شده و شما را با پیامدهای وخیم کمرویی رو به رو می‌سازند، اگر این افکار باعث شوند که شما تغییر نکنید به هدف خود که همانا استمرار کمرویی شماست، دست می‌یابند.